Khi con người để Thiên Chúa dẫn lối qua những điều không thể hiểu
nhưng cần những con người biết lắng nghe
Có những trang Tin Mừng không chất chứa nhiều lời, nhưng lại vang lên một sức mạnh rất sâu. Câu chuyện về Thánh Giuse (x. Mt 1,16.18-21. 24) là một trong những trang tin Mừng như thế. Ngài không nói một lời nào trong toàn bộ Tin Mừng. Không một bài giảng, cũng không một lời giải thích. Nhưng chính trong sự thinh lặng ấy, một lời “xin vâng” âm thầm lại trở nên nền tảng cho cả một mầu nhiệm lớn lao, đó chính là mầu nhiệm Thiên Chúa ở cùng con người.
Khi đối diện với biến cố Đức Maria mang thai, Giuse đứng trước một thực tại vượt quá mọi hiểu biết. Điều ấy không chỉ là một khó khăn, mà còn là một khủng hoảng tận căn. Là người công chính, ngài không thể chấp nhận điều trái luật. Là người nhân hậu, ngài cũng không muốn làm tổn thương người mình yêu. Và vì thế, Giuse chọn một con đường âm thầm, là rút lui trong lặng lẽ. Đó là sự lựa chọn của một con người đang cố sống đúng, nhưng vẫn chưa thấy lối đi.
Chính trong khoảng tối ấy, Thiên Chúa lên tiếng. Không phải trong những dấu lạ rực rỡ, nhưng trong một giấc mơ rất nhẹ. “Đừng ngại đón Maria về” (Mt 1,20) . Một lời mời gọi đi ngược lại mọi tính toán. Một lời mời gọi bước vào điều không thể hiểu. Và rồi Tin Mừng ghi lại một câu rất ngắn, nhưng đủ để thay đổi lịch sử: “Khi tỉnh giấc, ông Giuse làm như sứ thần Chúa dạy” (Mt 1,24) . Không một lời phản kháng, cũng không có một sự trì hoãn, nhưng chỉ có một hành động, đó chính là vâng phục.
Ở nơi Giuse, chúng ta chạm đến một chân lý rất sâu, đó là Thiên Chúa không phải lúc nào cũng giải thích, nhưng Ngài luôn mời gọi con người tin. Và đức tin đích thực không hệ tại ở việc hiểu hết, nhưng ở chỗ dám bước đi khi chưa hiểu.
Câu chuyện ấy không xa lạ với cuộc đời của mỗi người chúng ta. Ai cũng có những lúc rơi vào những hoàn cảnh không thể lý giải: những biến cố làm đảo lộn dự định, những thử thách khiến chúng ta chao đảo, những câu hỏi không có lời đáp. Bản năng của con người là muốn nắm chắc, muốn hiểu rõ rồi mới dấn bước. Nhưng con đường của Thiên Chúa lại thường mở ra trong sương mù. Giuse không nắm giữ câu trả lời. Ngài chỉ nắm lấy Đấng đã nói với mình. Và điều đó là đủ. Vâng phục, vì thế, không phải là một thái độ yếu đuối, nhưng là một hành vi can đảm. Đó là can đảm buông bỏ nhu cầu kiểm soát, để đặt đời mình trong tay một Đấng mình tin tưởng. Trong một thế giới đề cao tiếng nói và sự khẳng định bản thân, sự thinh lặng của Giuse có thể bị xem là mờ nhạt. Nhưng chính sự thinh lặng ấy lại là nơi Thiên Chúa thực hiện những điều lớn lao nhất. Ngài không giảng dạy, nhưng lại bảo vệ mầu nhiệm Nhập Thể. Ngài không làm phép lạ, nhưng lại gìn giữ Đấng là nguồn mọi phép lạ. Ngài cũng không nói gì, nhưng lại sống một lời “xin vâng” kéo dài suốt cả cuộc đời. Điều ấy cho thấy giá trị của đời sống không hệ tại ở những điều chúng ta làm cho lớn lao, nhưng ở cách chúng ta đáp lại tiếng gọi của Thiên Chúa trong những điều rất cụ thể và âm thầm.
Có thể hôm nay, Thiên Chúa cũng đang nói với chúng ta. Không qua giấc mơ như với Giuse, nhưng qua những biến cố xảy đến, qua một lời Kinh Thánh chạm vào lòng, qua một tiếng nói rất nhẹ trong lương tâm. Và câu hỏi không còn là: “Tôi có hiểu không?” nhưng là: “Tôi có dám tin không?” Bởi vì có những con đường chỉ sáng lên khi chúng ta bắt đầu bước. Có những ý nghĩa chỉ được tỏ lộ khi chung ta dám trao phó. Và có những ân sủng chỉ đến khi chúng ta chấp nhận đi qua vùng tối của đức tin.
Giữa một thế giới đầy tiếng ồn và bất an, hình ảnh của Thánh Cả Giuse đứng lặng mà vững vàng trở thành một lời mời gọi rất dịu dàng nhưng cũng rất mạnh mẽ. Thiên Chúa không cần những con người nói nhiều, nhưng cần những con người biết lắng nghe. Ngài không cần những con người kiểm soát mọi sự, nhưng cần những con người biết tín thác. Và khi một chúng ta dám vâng phục trong thinh lặng, dù không hiểu hết con đường mình đang đi, chúng ta sẽ khám phá ra một điều rất sâu xa, đó chính là không phải chúng ta đang bước một mình, nhưng chính Thiên Chúa đang dẫn lối. Và con đường ấy, dù đi qua bóng tối, vẫn luôn mở ra sự sống.