Lời mời gọi sống những nghĩa cử yêu thương âm thầm trước mặt Thiên Chúa
còn Đức Chúa thì thấy tận đáy lòng”
(1Sm 16,7).
Con người vốn có một nhu cầu rất tự nhiên là được nhìn nhận. Ai cũng vui khi những cố gắng của mình được người khác ghi nhận, những hy sinh của mình được đón nhận, những thành quả của mình được trân trọng. Điều đó không sai. Nhưng khi khao khát được người khác chú ý trở thành động lực chính cho mọi hành động, đời sống nội tâm dần đánh mất sự tự do và vẻ đẹp nguyên thủy của nó.
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà mọi thứ đều có xu hướng được đưa ra ánh sáng. Người ta chia sẻ những thành công, những hoạt động thiện nguyện, những khoảnh khắc cầu nguyện, thậm chí cả những hy sinh riêng tư nhất lên các phương tiện truyền thông. Càng được nhiều người biết đến, người ta càng cảm thấy mình có giá trị.
Giữa bối cảnh ấy, trang Tin Mừng hôm nay vang lên như một lời nhắc nhở đầy dịu dàng nhưng cũng rất mạnh mẽ: “Khi bố thí, đừng cho tay trái biết việc tay phải làm” (Mt 6,3); “Khi cầu nguyện, hãy vào phòng, đóng cửa lại” (Mt 6,6); hay: “Khi ăn chay, phải rửa mặt cho sạch, chải đầu cho thơm” (Mt 6,17). Đức Giêsu không phủ nhận giá trị của việc bố thí, cầu nguyện hay ăn chay. Trái lại, Ngài muốn đưa các việc thực hành đạo đức ấy trở về đúng bản chất của chúng: một cuộc gặp gỡ giữa con người với Thiên Chúa. Bởi vì điều làm cho một việc lành trở nên đẹp không chỉ là hành động bên ngoài, mà còn là động cơ bên trong.
Có những việc rất lớn lao nhưng lại được thực hiện để tìm kiếm lời khen. Có những sự hy sinh rất âm thầm nhưng lại làm đẹp lòng Thiên Chúa hơn cả. Thiên Chúa nhìn thấy điều mà người đời không nhìn thấy. Người đời nhìn vào kết quả, còn Thiên Chúa nhìn vào trái tim. Người đời thấy những gì diễn ra trước mắt. Nhưng Thiên Chúa thấy những gì diễn ra trong thẳm sâu tâm hồn. Đó là điều Kinh Thánh đã khẳng định từ thời ngôn sứ Samuel: “Người phàm chỉ thấy điều mắt thấy, còn Đức Chúa thì thấy tận đáy lòng” (1Sm 16,7).
Lịch sử cứu độ cho thấy Thiên Chúa luôn dành sự ưu ái đặc biệt cho những điều bé nhỏ và âm thầm. Ba mươi năm cuộc đời của Đức Giêsu trôi qua trong sự thinh lặng tại Nazarét. Ba mươi năm ấy chiếm gần như toàn bộ cuộc đời trần thế của Ngài, nhưng Tin Mừng chỉ ghi lại vài dòng ngắn ngủi. Thế nhưng chính quãng thời gian âm thầm ấy đã trở thành nền tảng cho sứ vụ công khai sau này.
Thế giới thường ca ngợi những gì nổi bật. Nhưng Thiên Chúa lại âm thầm làm những công trình lớn lao nhất trong thinh lặng. Một hạt giống nảy mầm trong lòng đất không ai nhìn thấy. Một đứa trẻ lớn lên từng ngày không ai nhận ra. Một tâm hồn nên thánh cũng thường được hình thành qua những sự hy sinh nhỏ bé mà không ai biết đến. Như Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI diễn tả: “Thiên Chúa hành động trong sự khiêm tốn và âm thầm của lịch sử”. Đó cũng là cách Ngài hoạt động trong cuộc đời mỗi người chúng ta.
Có những người mẹ thức khuya chăm sóc con bệnh mà không ai biết. Có những người cha âm thầm làm việc vất vả để nuôi sống gia đình. Có những tu sĩ cầu nguyện trong cô tịch cho Giáo Hội và thế giới. Và cũng có những người âm thầm chịu đựng đau khổ và dâng lên Thiên Chúa như một lời cầu nguyện. Những việc ấy hiếm khi xuất hiện trên báo chí hay mạng xã hội. Nhưng chúng được ghi khắc trong trái tim Thiên Chúa.
Có lẽ một trong những sự cám dỗ lớn nhất của đời sống thiêng liêng là tìm kiếm chính mình ngay trong những việc đạo đức. Người ta có thể phục vụ để được ca ngợi. Có thể làm việc thiện để được ngưỡng mộ. Và cũng có thể cầu nguyện để được xem là đạo đức. Đó chính là điều Đức Giêsu gọi là thái độ của “bọn đạo đức giả”. Từ “đạo đức giả” trong nguyên ngữ Hy Lạp (hypokrites) vốn chỉ những diễn viên trên sân khấu. Họ mang một khuôn mặt khác với con người thật của mình. Đức Giêsu không muốn các môn đệ biến đời sống đức tin thành một sân khấu tôn giáo. Ngài muốn họ sống thật trước mặt Thiên Chúa. Vì rằng, Thiên Chúa đã thấy tất cả, hiểu tất cả và yêu thương chúng ta trong sự thật của mình, thì tại sao chúng ta còn phải sống để tìm kiếm ánh mắt của người đời?
Thực ra, điều làm cho một việc lành trở nên quý giá không phải là số người biết đến nó, nhưng là tình yêu được đặt vào trong đó. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu hiểu rất rõ điều này. Chị không làm những công việc lớn lao. Cuộc đời của chị hầu như không được ai biết đến khi còn sống. Nhưng chị đã biến những việc nhỏ bé nhất thành những hành động yêu thương phi thường. Một nụ cười dành cho người khó chịu. Một sự nhẫn nại trước những điều trái ý. Một hy sinh âm thầm không ai biết. Tất cả đều trở thành những bông hoa nhỏ dâng lên Thiên Chúa. Chị cho biết rằng: “Nhặt một cây kim vì tình yêu cũng có thể cứu được một linh hồn”. Đó là vẻ đẹp của những điều kín đáo. Không cần được nhìn thấy. Không cần được vỗ tay. Không cần được tưởng thưởng ngay lập tức. Chỉ cần được thực hiện vì yêu.
Đức Giáo Hoàng Phanxicô từng nhắc nhở rằng: “Thiên Chúa không nhìn vào sự thành công nhưng nhìn vào lòng trung thành” (Evangelii Gaudium, 12). Điều Thiên Chúa chờ đợi nơi chúng ta không phải là những thành tích phi thường, nhưng là một trái tim chân thành. Một trái tim biết yêu trong âm thầm. Một trái tim biết phục vụ mà không đòi được biết ơn. Một trái tim biết làm điều tốt mà không cần được ca ngợi. Và một trái tim chỉ mong được đẹp lòng Thiên Chúa.
Có lẽ đến ngày sau hết, chúng ta sẽ ngạc nhiên khi thấy những công trình lớn lao nhất trong Nước Trời không phải là những điều được cả thế giới biết đến, nhưng là những nghĩa cử yêu thương nhỏ bé đã được thực hiện trong thinh lặng. Một lời cầu nguyện âm thầm. Một giọt nước mắt dâng cho Chúa. Một sự tha thứ không ai biết. Một hy sinh không ai ghi nhận. Một việc thiện không ai khen ngợi. Tất cả đều có giá trị vô cùng trước mặt Thiên Chúa.
Ước gì trang Tin Mừng hôm nay giúp chúng ta khám phá lại vẻ đẹp của đời sống nội tâm. Ước gì chúng ta không quá bận tâm đến việc người khác có nhìn thấy hay không, có ghi nhận hay không, có đánh giá cao hay không. Bởi vì điều quan trọng nhất không phải là được người đời biết đến, nhưng là được Thiên Chúa biết đến. Không phải là được người đời ca ngợi, nhưng là được Thiên Chúa yêu thương. Không phải là được người đời tưởng thưởng, nhưng là được ở lại trong ánh mắt của Cha trên trời. Và khi ấy, chúng ta sẽ hiểu rằng: những điều đẹp nhất trong đời thường không phải là những điều rực rỡ nhất, nhưng là những nghĩa cử yêu thương âm thầm được thực hiện trong kín đáo, nơi chỉ mình Thiên Chúa nhìn thấy và mỉm cười.
Giọng đọc: Phan Anh