CÔNG NGHỊ (I): Vì sao Đức Giáo hoàng Lêô triệu tập toàn thể các Hồng y về Rôma?
Ngay ngày hôm sau khi được bầu chọn, Đức Giáo hoàng Leo XIV đã quy tụ Hồng y đoàn. Ngài mời gọi các Hồng y cộng tác trong việc điều hành Hội Thánh và đối thoại với ngài, để lắng nghe những gợi ý và đề xuất. Nhưng không chỉ có thế. Ngay từ ngày 10 tháng 5, Đức Giáo hoàng đã phác họa lộ trình tổng quát cho triều đại giáo hoàng của mình.
Ngài nói: “Trở về với tính ưu việt của Đức Kitô trong việc loan báo, hoán cải truyền giáo của toàn thể cộng đoàn Kitô hữu, tăng trưởng tính hiệp đoàn và tính hiệp hành, quan tâm đến cảm thức đức tin của Dân Chúa (sensus fidei), đặc biệt trong những hình thức thích hợp và bao hàm nhất như lòng đạo đức bình dân, chăm sóc yêu thương những người yếu thế và bị gạt ra bên lề và đối thoại can đảm, đầy tin tưởng với thế giới đương đại, trong sự đa dạng của các thành phần và thực tại của nó”.
Chương trình điều hành này phần lớn đã được thể hiện xuyên suốt tám tháng đầu của triều đại giáo hoàng mới: từ nội dung các bài giảng của Đức Giáo hoàng, đến chủ đề của văn kiện đầu tiên của ngài, cho đến phong cách ngoại giao mang dấu ấn riêng mà ngài đã chọn.
Cho đến khi Năm Thánh khép lại, Đức Giáo hoàng Leo đã dành nhiều thời gian để hoàn tất những công việc còn dang dở của vị tiền nhiệm, những điều Đức Giáo hoàng Phanxicô chưa kịp hoàn thành trước khi qua đời: các sinh hoạt Năm Thánh, chuyến tông du tới Thổ Nhĩ Kỳ và Liban, cũng như các vấn đề liên quan đến Tiến trình Thượng Hội đồng.
Sau Năm Thánh, việc Đức Giáo hoàng triệu tập Công nghị ngoại thường này từ ngày 7–8 tháng 1, những ngày đầu tiên sau Năm Thánh là điều hoàn toàn thích hợp. 170 Hồng y từ khắp nơi trên thế giới đã hiện diện tại Rôma trong ngày đầu tiên của cuộc gặp kéo dài hai ngày.
Trong ngày đầu của Công nghị, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng cuộc quy tụ này không chỉ là một bổn phận, mà còn là một nhu cầu khẩn thiết. Dưới đây là lời chào của ngài gửi Hồng y đoàn vào ngày 7 tháng 1.
Ngài nói: “Những hoàn cảnh hiện nay của thế giới khiến bổn phận này của Hội Thánh trở nên cấp bách hơn, để mọi người hôm nay được liên kết với nhau chặt chẽ hơn nhờ những mối dây xã hội, kỹ thuật và văn hóa cũng có thể đạt tới sự hiệp nhất trọn vẹn trong Đức Kitô”.
Rõ ràng, Đức Giáo hoàng Leo có ý định canh tân vai trò của Hồng y đoàn trong suốt triều đại của ngài. Đó là lý do vì sao ngài chọn gặp gỡ toàn thể các Hồng y, thay vì để họ được đại diện bởi một hội đồng nhỏ hơn, như cách Đức Giáo hoàng Phanxicô chủ yếu đã thực hiện trong việc điều hành Hội Thánh.
Ngài cho biết: “Trước hết, chúng ta được mời gọi làm quen với nhau và đối thoại, để có thể cùng nhau cộng tác trong việc phục vụ Hội Thánh. Tôi hy vọng chúng ta có thể lớn lên trong sự hiệp thông, nhằm trao tặng một mẫu gương về tính hiệp đoàn. Tôi hiện diện ở đây để lắng nghe, như chúng ta đã học được trong hai kỳ Thượng Hội đồng năm 2023 và 2024. Động lực hiệp hành trước hết và trên hết chính là lắng nghe”.
Sau bài huấn từ của Đức Giáo hoàng, và đúng theo tinh thần hiệp hành, 170 Hồng y đã chia thành 20 nhóm thảo luận bàn tròn tại Đại Thính đường Phaolô VI để trao đổi về các đề mục của Công nghị. Đức Giáo hoàng đề xuất bốn chủ đề, và mời mỗi nhóm chọn hai chủ đề để toàn Hồng y đoàn cùng thảo luận: tính hiệp hành, phụng vụ, tính truyền giáo của Hội Thánh, và Tông hiến Praedicate Evangelium về việc cải tổ Giáo triều Rôma.
Sau khi các nhóm thảo luận, đa số các nhóm đã chọn hai chủ đề làm trọng tâm cho ngày thứ hai của Công nghị: tính hiệp hành và tính truyền giáo của Hội Thánh.