--- Sứ mạng của Thiên Chúa dưới ánh nhìn trần thế ---
là thi hành ý muốn của Đấng đã sai Thầy”
Có những khoảnh khắc trong Tin Mừng không cần đến tiếng sấm hay phép lạ ngoạn mục, mà chỉ một câu nói ngắn cũng đủ làm người nghe chao đảo. Trình thuật hôm nay (x. Mc 3, 20-21) là một khoảnh khắc như thế. Giữa bầu khí ồn ào của đám đông, giữa những con người bị bệnh tật, quỷ ám, bị loại trừ đang tìm đến, Đức Giêsu dường như không còn khoảng trống cho chính mình. Ngài không còn thì giờ ăn uống, không còn nhịp nghỉ ngơi bình thường, như thể toàn bộ con người của Ngài bị cuốn vào cơn khát được sống của nhân loại. Và chính trong bối cảnh ấy, một lời kết luận được thốt ra, không phải từ những kẻ thù quen thuộc, nhưng từ chính những người thân của Ngài: “Thân nhân của Người nói rằng Người đã mất trí” (Mc 3,21). Đó là một câu nói rất người. Nó không phát xuất từ ác ý, nhưng từ lo lắng. Một nỗi lo rất đời thường: lo cho sự an toàn, cho danh dự gia đình, cho tương lai. Nhưng chính sự “hợp lý” ấy lại trở thành rào cản khiến con người không thể hiểu được nhịp đập của tình yêu Thiên Chúa. Bởi vì khi tình yêu đi đến tận cùng, nó luôn vượt quá khả năng đo lường của lý trí trần thế.
Huấn quyền Hội Thánh nhiều lần nhắc lại rằng mầu nhiệm Đức Kitô chỉ có thể được hiểu trọn vẹn dưới ánh sáng của tình yêu tự hiến. Công đồng Vaticanô II đã xác tín một cách mạnh mẽ: “Con Người, khi mạc khải mầu nhiệm Chúa Cha và tình yêu của Ngài, cũng mạc khải trọn vẹn con người cho chính con người và làm sáng tỏ ơn gọi cao cả của họ” (Gaudium et Spes, 22) . Đức Giêsu không chỉ nói về tình yêu, mà Ngài còn là tình yêu được sống đến mức không còn giữ lại cho mình. Và chính vì thế, dưới ánh nhìn thuần túy trần gian, Ngài trở nên khó hiểu, thậm chí đáng lo ngại.
Tình yêu của Thiên Chúa, khi đi vào lịch sử, luôn mang dáng vẻ “không hợp lý”. Thiên Chúa chọn làm người nghèo, sinh ra trong máng cỏ (x. Lc 2,7) . Thiên Chúa chọn ở với những kẻ tội lỗi, bị loại trừ (x. Mc 2,15-17). Thiên Chúa chọn con đường thập giá thay vì chiến thắng huy hoàng. Thánh Phaolô đã không ngần ngại gọi đó là “sự điên rồ” của Thiên Chúa: “Chúng tôi rao giảng Đức Kitô chịu đóng đinh… đối với dân ngoại là sự điên rồ” (1Cr 1,23). Nhưng chính nơi sự “điên rồ” ấy, tình yêu được tỏ lộ trọn vẹn. Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, trong thông điệp Redemptor Hominis, ngài đã viết một câu rất sâu sắc rằng: “Con người không thể hiểu chính mình cách trọn vẹn nếu không gặp gỡ Đức Kitô” (RH, 10). Khi thiếu ánh sáng ấy, con người dễ quy chiếu mọi sự về tiêu chuẩn an toàn, hiệu quả, cân đối. Và khi đó, tình yêu vô điều kiện trở thành điều đáng ngờ. Đức Giêsu bị cho là “mất trí” không phải vì Ngài làm điều xấu, nhưng vì Ngài đã yêu quá mức mà con người quen chấp nhận. Điều đáng chú ý là Đức Giêsu không biện minh cho mình. Ngài không cố gắng làm cho thân nhân hiểu. Ngài không tạm dừng sứ mạng để giải thích. Tin Mừng chỉ ghi nhận một sự thinh lặng tiếp diễn trong hành động. Chính sự thinh lặng ấy là một mặc khải. Đức Giêsu không để căn tính và sứ mạng của mình được xác định bởi sự hiểu hay không hiểu của người khác, nhưng bởi mối tương quan duy nhất và nền tảng là tương quan với Chúa Cha: “Lương thực của Thầy là thi hành ý muốn của Đấng đã sai Thầy” (Ga 4,34). Huấn quyền Hội Thánh gọi thái độ ấy là “sự tự hiến trọn vẹn trong vâng phục”. Trong thông điệp Deus Caritas Est, Đức Bênêđictô XVI dạy rằng: “Tình yêu không phải là một cảm xúc đơn thuần, nhưng là một hành vi ý chí, qua đó con người từ bỏ chính mình để thuộc về người khác” (DCE, 17). Đức Giêsu đã sống tình yêu ấy đến tận cùng. Và chính vì thế, con đường của Ngài không tránh khỏi cô đơn. Một sự cô đơn rất đặc biệt, không phải vì bị bỏ rơi hoàn toàn, nhưng vì bị hiểu lầm ngay cả bởi những người gần gũi nhất.
Trang Tin Mừng này, vì thế, không chỉ là câu chuyện của Đức Giêsu, mà là tấm gương phản chiếu hành trình của người môn đệ mọi thời. Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nhiều lần nhắc rằng người Kitô hữu đích thực không thể tránh khỏi việc bị thế gian hiểu lầm. Trong Evangelii Gaudium, ngài mời gọi: “Giáo Hội được kêu gọi đi ra khỏi chính mình… và điều này luôn mang theo nguy cơ bị thương tích, bị hiểu lầm, và bị chỉ trích.” (EG, 49). Như vậy, yêu theo Tin Mừng không bao giờ là con đường an toàn, nhưng là con đường trung tín.
Có thể sẽ đến lúc, vì chọn sự thật thay vì thỏa hiệp, chọn tha thứ thay vì trả đũa, chọn phục vụ âm thầm thay vì tìm kiếm sự công nhận, người môn đệ bị xem là ngây thơ, lỗi thời, hoặc “không bình thường”. Nhưng chính trong những khoảnh khắc ấy, Tin Mừng hôm nay vang lên như một lời an ủi âm thầm là Đức Giêsu đã đi trước trên con đường ấy. Ngài không mất trí. Ngài chỉ yêu đến mức không còn sống cho mình.
Và cuối cùng, Tin Mừng đặt trước mỗi chúng ta một lựa chọn rất lặng lẽ nhưng rất quyết liệt: hoặc yêu đủ an toàn để không bao giờ bị hiểu lầm, hoặc yêu đủ sâu để chấp nhận bị đánh giá sai. Đức Giêsu đã chọn con đường thứ hai, bởi vì Ngài tin rằng chỉ tình yêu đi đến tận cùng mới có thể cứu độ thế gian (x. Ga 13,1).
Ước gì khi chiêm ngắm Đức Giêsu bị xem là “mất trí”, chúng ta nhận ra rằng chính nơi đó, sự khôn ngoan của Thiên Chúa được tỏ lộ. Và ước gì chúng ta đủ can đảm bước theo Ngài, chấp nhận những hiểu lầm nhỏ bé, những cô đơn lặng lẽ, như một phần của hành trình yêu thương. Bởi vì khi yêu như Thiên Chúa yêu, chúng ta không còn sống cho sự an toàn của thế gian, mà cho sự sống của muôn người.