Vuông sân Nhà dòng
14 tháng 9, 2026
VUÔNG SÂN NHÀ DÒNG
Có những ngày, khi bản thân đã hít no bụi đường, mùi xăng xe cộ và tắm no rát nắng chiều, tôi trở về vuông sân nhà Dòng. Đây là ngôi nhà bình yên mà các nữ tu chúng tôi thường cho phép mình đi lạc khỏi chiếc kén thành phố, dù sống giữa đất gạo châu củi quế này.
Mỗi ngày, mở mắt ra, tôi được bước vào một khoảng lặng thâm nghiêm đến độ có thể nghe thấy tiếng lá lìa cành rơi rào rạc trên nền đá xám. Vuông sân tĩnh lặng đón tôi bằng những thứ mùi hương đầu ngày. Mùi ngai ngái nồng đượm của đất ẩm sau sương đêm, quyện cùng hương thanh khiết, ngọt dịu của cỏ cây vừa vươn mình trở giấc. Thảng hoặc, trong không gian bảng lảng ấy, một tiếng chim lảnh lót hót vang rồi vút bay qua khoảng không tĩnh lặng, rạch vào nền trời sương mờ một vệt ký ức mong manh, nhẹ hơn tiếng chuông của các Tập sinh gọi cả nhà thức giấc.
Ngay từ tờ mờ sáng, khi bóng đêm chưa kịp tan hết trên những bức tường san sát có treo vài giỏ cây nhỏ, vang ra từ ngôi nhà nguyện là tiếng hát Thánh ca du dương cùng lời kinh ban mai trầm bổng. Từ các em Thỉnh sinh, Tập sinh, đến các chị Học viện, nhà Khấn và các Ngoại, tất cả đều bước vào ngôi nguyện đường để tham dự Thánh lễ. Thánh lễ là trung tâm và đỉnh cao của đời sống Kitô giáo, và cũng là mạch suối nguồn ân sủng nuôi dưỡng đức tin, nơi những mỏi mệt tâm hồn được xoa dịu như một phương thuốc mầu nhiệm, tưới gội lên thân thể một cảm giác vẹn nguyên trong bình an của Chúa.
Sau Thánh lễ hôm ấy, tôi mặc nguyên áo dòng, phóng vù cái ra sân trước nhìn vào, rồi chậm rãi dạo bước sang phía bên phải của vuông sân được lát đá xám đan xen những ô cỏ xanh rì tăm tắp, do các em Tiền vĩnh khấn tỉa tót mỗi ngày, cảm giác khoan khoái ùa vào lồng ngực tựa như có một cơn mưa thanh lành vừa tưới qua, ấy là vì mới rước lễ xong. Nổi bật giữa khoảng góc sân xanh mát ấy là nếp núi đá giả sơn gồ ghề, sừng sững gánh đỡ cả bóng thời gian. Ngay trên đỉnh giả sơn, tượng cha Thánh Đaminh, tổ phụ của Dòng, khoác chiếc áo choàng đen, dáng quỳ tĩnh, lần chuỗi hạt Mân Côi. Cha thánh ở đó, bao dung giữa những khóm cây lưỡi hổ sắc nhọn và những vệt hoa trâm ổi vàng li ti rực nở trên đá. Tiến lại gần, tôi khẽ đưa bàn tay chạm vào phiến đá giả sơn lạnh buốt, cảm giác lạnh râm ran thấm sâu qua mạch huyết, cảm nhận rõ rệt sự vững chãi và kiên tâm của một đời thánh hiến.
Cách đó không xa, nép mình dưới tán cây vối rợp bóng mát rượi, một cuốn sách đá mở ra, khắc ghi dòng chữ đỏ thắm: “Chính anh em là ánh sáng cho trần gian”. Đứng dưới bóng cây vối sần sùi ấy, tôi khẽ nhắm mắt lại, khứu giác đón lấy hương tinh dầu ngan ngát, thanh tao và đầu lưỡi dường như vẫn còn đọng lại vị chát nhẹ, ngọt hậu theo gió thoảng qua những tán lá xanh thẫm của vị vối.
Sự thâm trầm của góc sân được dậy sóng vào mỗi sáng Chúa nhật bởi những tâm hồn hân hoan và rạng rỡ. Ấy là lúc vuông sân xôn xao bởi tiếng nói cười tíu tít của các sơ. Trong bộ áo dòng trắng tinh khôi tựa cánh mây trắng sáng về trưa thật dũng mãnh, các chị hối hả, chuẩn bị lên đường đi dạy Giáo lý, mang niềm vui Tin mừng đến với biết bao giáo xứ xa gần. Nụ cười hiền hậu và bước chân thanh thoát của các chị vương lại trên từng ngọn cỏ, từng vuông gạch nhám rêu, những bậc tam cấp, gieo vào lòng người một niềm cậy trông ấm áp.
Khi bóng nắng đã bắt đầu hiền hòa và dịu nhẹ hơn trên những thảm rau má mọc dại, tôi lại tìm đến góc tĩnh lặng phía bên trái của vuông sân, những chiếc ghế đá hình cây nấm mộc mạc mang dòng chữ “Jesus Love Me”, nằm nép mình giữa bạt ngàn hoa dừa cạn điểm xuyết sắc hồng, sắc trắng. Tại đây, một âm thanh rất đỗi bình yên và đều đặn cất lên, đó tiếng lách cách đều đặn của chuỗi hạt Mân Côi trượt qua kẽ tay thô ráp của các ngoại. Lời kinh râm ran hòa vào tà gió thơm cuối ngày, như một sợi dây vô hình níu giữ sự bình an cho cả Hội dòng. Ngồi bên các ngoại, tôi ngửi thấy mùi dầu gió ấm nồng se sắt từ những nếp áo dòng trắng đã ngả màu cà phê sữa, những mùi của lòng ngoại bện sâu vào hơi thở và trí nhớ, xoa dịu đi những chông chênh, hoang mang của tuổi trẻ mỏi bước phong trần.
Tôi lại chậm rãi đến phía cuối bên phải của vuông sân, nơi không gian chợt lắng xuống một nốt trầm. Dưới gốc cây lộc vừng gánh đỡ bóng thời gian, những dải hoa lộc vừng đỏ rực buông rủ xuống như những giọt nước mắt cạn khô của người mẹ từ đêm thâu đến sáng ngày của mỗi ngày. Tượng Đức Mẹ Sầu Bi trắng phau ôm Chúa Giêsu giữa trời sương như của Gongotha hai ngàn năm trước. Nhìn vào đôi mắt của Mẹ dưới bóng lá râm mát, lòng tôi chợt chùng xuống, mang mang một sự hối lỗi. Tôi khẽ nhón tay nhặt một cánh hoa lộc vừng rụng xuống chạm vào môi, cảm nhận rõ rệt vị chát nhẹ đầu lưỡi quyện cùng mùi rêu ẩm nồng đượm bốc lên từ vũng nước mưa loang loáng dưới chân núi đá.
Đối lập với vẻ sầu bi ấy, cách đó vài bước chân, nghiêng người phát sang bên trái, tượng Đức Mẹ Mân Côi bồng Chúa Hài Đồng đứng dưới gốc cây si rủ vô vàn rễ phụ buông thõng lại toát lên vẻ hiền từ, thanh thanh và dung dị. Những chú cừu đá nhỏ nằm ngoan ngùy trên thảm cỏ xanh rì tăm tắp xung quanh Mẹ gợi lên một đoàn chiên mộc mạc, bình an mà những kẻ lữ hành mỏi gối bay chạy luôn khát khao được thuộc về, trong số đó là có chúng con.
Và rồi, con đường mòn bắt đầu phủ sương ban chiều dẫn bước chân tôi đến góc thiêng liêng và sâu lắng của Hội dòng, đó là Núi Thánh Phục Sinh. Trên đỉnh núi đá nhấp nhô điểm xuyết những khóm cây xanh tươi tốt là tượng Chúa Giêsu khải hoàn tung bay lá cờ chiến thắng tử thần. Nơi đây là nhà chờ phục sinh, nơi đặt di cốt của các chị em trong Dòng qua bao thế hệ. Đứng trước những ô đá nhỏ khắc tên từng nữ tu trên nền đá vân màu vàng tím, tôi như thấy mùi nhang trầm thanh khiết se se lẩn khuất trong gió núi se thắt nơi cánh mũi. Ở chốn này, không có bóng dáng âm u hay bi lụy của sự chia lìa, chỉ có một sự chờ đợi vẹn nguyên chứa chan niềm hy vọng vào ngày phục sinh vinh hiển. Sự thinh lặng lúc này hóa thành thanh âm vọng vang nhất của mọi thanh âm, tự do trôi giữa đất trời, xoa dịu đi mọi xáo động canh cánh bên lòng. Một niềm tin chờ đón ngày sống lại.
Khi hoàng hôn bắt đầu rớt lại những vệt nắng mỏng vàng cuối, vuông sân tĩnh lặng ấy lại xôn xao một âm thanh mới. Đó là tiếng cười nói râm ran, tíu tít của các sơ vừa trở về sau một ngày dài thi hành sứ vụ giáo dục tại các trường học. Tà áo dòng trắng tinh có phần lấm lem bụi đường, thấm đẫm mồ hôi sau những giờ miệt mài đứng lớp, nhưng nụ cười tươi rói và bước chân rộn rã của các chị vẫn vương lại trên từng viên gạch. Tôi ngửi thấy trong gió chiều ấy, có mùi mồ hôi quyện cùng mùi nắng ấm toát ra từ những nếp áo trắng tinh, một thứ mùi của sự hiến dâng, giản dị mà đượm đà, sưởi ấm cả khoảng sân đang dần chìm vào sương đêm.
Trời nhá nhem tối, màn đen dần trùm lên không gian nhà Dòng, cũng là lúc mọi xôn xao ban ngày đều khép lại để nhường chỗ cho nhịp đập thánh thiêng. Từ ngôi nhà nguyện chính diện với cánh cửa gỗ nâu ấm áp đang rộng mở, hai chậu cây si uốn tỉa công phu đứng gác hai bên như những vệ sĩ trung thành, biểu tượng Thánh giá cách điệu tỏa sáng lấp lánh trên nền tường đá hoa cương, ngay chính cửa bước vào nguyện đường. Tiếng chuông của các em nhà tập mạnh tay rung lên, rụng xuống lòng tối dần tĩnh mịch. Tiếng kinh chiều bắt đầu cất lên du dương, trầm bổng. Những lời kinh rầm rì của những chị em giọng tốt và những chị em bị khản đặc vì nói cả ngày, tất cả cùng nâng đỡ nhau, như dòng sông chảy trôi bất tận, đục vỡ dần cái vỏ ngoài khuôn khổ tẻ nhạt của ngày dài, nâng đỡ bao tâm hồn mỏi mệt được kết hiệp sâu xa cùng Chúa Giêsu tình yêu.
Vuông sân nhà Dòng không đơn thuần chỉ là một khoảng không gian vật lý tĩnh lặng nằm khép mình giữa lòng thành phố náo nhiệt. Nơi ấy chính là một ngôi nhà bình yên, là nhịp thở dịu dàng của sự thánh hiến của chị em Đaminh Gò Vấp, nơi lòng người được phép lùi lại, đứng bên lề mọi xô bồ, toan tính của thế gian để lắng nghe nhịp đập sâu thẳm nhất của trái tim mình. Đi qua vuông sân ấy, khi bàn tay chạm vào sương đêm lạnh buốt trên những phiến đá xám, khi khứu giác đón nhận mùi dầu gió ấm nồng se sắt và tai lắng nghe tiếng chuông gió va vào đáy chiều sâu hun hút, người ta chợt nhận ra cuộc đời dẫu có giông bão hay chông chênh đến mấy, thì vẫn luôn có một ngôi nhà bình yên, nơi có Chúa chờ đợi ta quay về gột rửa tâm hồn. Để rồi, khi mỗi ngày bước chân rời khỏi cánh cổng sắt để thi hành sứ vụ, tôi mang theo một vạt nắng ấm lành thắp lên từ vuông sân Dòng, lặng thầm soi sáng con đường đầy khó khăn chông gai phía trước.