Trong suốt chuyến tông du Tây Ban Nha, có một điều ngày càng trở nên rõ ràng: Đức Giáo hoàng Lêô XIV không phải là nhân vật chính của câu chuyện. Ngài là một chứng nhân. Ngài là người chứng kiến và giúp thế giới nhìn thấy một thực tại lớn lao hơn chính bản thân mình.
Người ta có thể thấy sự kinh ngạc hiện rõ trên gương mặt Đức Thánh Cha khi ngài gặp gỡ 650.000 người trẻ tại Madrid. Một biển người trẻ trung, đầy nhiệt huyết và đức tin đã quy tụ để cầu nguyện cùng vị kế vị thánh Phêrô. Ngài cũng là chứng nhân cho những cuộc gặp gỡ bất ngờ và đầy cảm xúc.
Một trong những khoảnh khắc ấy là khi nam diễn viên nổi tiếng Tây Ban Nha Antonio Banderas nghẹn ngào chia sẻ trước Đức Giáo hoàng:
“Hôm nay, trước Đức Thánh Cha, tôi thú nhận rằng tôi đã trở thành người bị cuốn hút bởi sự mê hoặc của Thiên Chúa. Xin cảm ơn rất nhiều”.
Nhưng không chỉ có những lời chứng của những người nổi tiếng.
Đức Giáo hoàng còn lắng nghe những câu chuyện mang khuôn mặt cụ thể của đau khổ và bi kịch nhân loại. Một phụ nữ tên Desiré kể lại ký ức đau thương của tuổi thơ:
“Khi tôi còn nhỏ, cha tôi đã tìm cách giết mẹ tôi. Bà sống sót vì một thanh niên đã đứng ra bảo vệ bà, và anh ấy đã bị giết. Có những lúc tôi ngước nhìn lên trời và hỏi Thiên Chúa: Ngài ở đâu khi con còn là một bé gái?”
Một phụ nữ di cư khác chia sẻ:
“Trong cuộc hành trình ấy, tôi mang thai với một người đàn ông thuộc mafia. Khi đến Tây Ban Nha, họ cướp mất đứa con của tôi để ép tôi làm nghề mại dâm. Họ đối xử với tôi vô cùng tàn nhẫn. Họ tách tôi khỏi con trai mình khi cháu mới mười một tháng tuổi...”Đó là những câu chuyện mà những con số thống kê không thể diễn tả hết được. Chúng trao cho nỗi đau một khuôn mặt, một tên gọi và một lịch sử riêng.
Chuyến tông du này còn cho thấy một điều hiếm thấy trong đời sống chính trị hiện đại: những đối thủ chính trị có thể tạm gác khác biệt để cùng nhìn nhận một giá trị chung.Trước Quốc hội Tây Ban Nha, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã nhận được sự tôn trọng vượt ngoài mọi ranh giới đảng phái.
Trong một khoảnh khắc khiến nhiều người bất ngờ, các nghị sĩ Tây Ban Nha đã đứng dậy vỗ tay suốt bảy phút liền. Đó không đơn thuần là một cử chỉ ngoại giao hay phép lịch sự. Đó là sự kính trọng dành cho một nhà lãnh đạo luân lý, người dám lên tiếng về giá trị của sự sống con người trong một thế giới ngày càng bị chia rẽ bởi những cuộc tranh luận ý thức hệ.Chuyến đi cũng đưa người ta đến trước vẻ đẹp siêu việt của nghệ thuật và đức tin. Tại Sagrada Família, kiến trúc dường như trở thành lời cầu nguyện bằng đá. Ngôi thánh đường vượt xa mọi kỳ vọng và một lần nữa chứng minh vị trí của mình không chỉ trong số những nhà thờ Công giáo vĩ đại nhất thế giới, mà còn là một trong những kiệt tác lớn nhất mà nhân loại từng tạo nên.
Tuy nhiên, điểm nhấn sâu sắc nhất của chuyến đi có lẽ nằm ở những gì Hội Thánh đang âm thầm thực hiện. Tại Quần đảo Canary, Đức Giáo hoàng đã tận mắt chứng kiến cách Hội Thánh đồng hành với người di cư.Khi hơn 3.000 người di cư đổ về cảng Arguineguín trong thời kỳ đại dịch Covid-19, nhiều cơ cấu xã hội rơi vào tình trạng quá tải. Chính lúc ấy, Hội Thánh đã bước tới để hỗ trợ những người không nơi nương tựa.
Cô bé có người mẹ suýt bị sát hại đã tìm được mái ấm nơi các nữ tu. Những nạn nhân của nạn buôn người khi đặt chân đến Tây Ban Nha cũng được các tổ chức Công giáo đón nhận và giúp đỡ.Nhìn từ góc độ ấy, có thể nói rằng nhân vật chính thực sự của chuyến tông du này không phải là Đức Giáo hoàng. Nhân vật chính chính là Hội Thánh tại Tây Ban Nha. Một Hội Thánh hiện diện giữa những người trẻ đang tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống. Một Hội Thánh đồng hành với các gia đình. Một Hội Thánh đón tiếp người di cư. Một Hội Thánh chữa lành những nạn nhân của bạo lực và buôn người. Một Hội Thánh vẫn tiếp tục làm chứng cho Tin Mừng bằng những hành động cụ thể của tình yêu và lòng thương xót.
Đức Giáo hoàng Lêô XIV là người đã giúp thế giới nhìn thấy thực tại ấy bằng chính đôi mắt của mình. Đó là câu chuyện mà Tây Ban Nha sẽ khó có thể quên trong nhiều năm tới.
Và có lẽ, chuyến tông du này cũng đã nhắc nhở thế giới một điều quan trọng: Tây Ban Nha có thể đã trải qua tiến trình tục hóa sâu rộng trong nhiều thập niên qua, nhưng đức tin Kitô giáo vẫn còn hiện diện mạnh mẽ nơi trái tim của rất nhiều con người. Không phải như một di sản của quá khứ, nhưng như một sức sống vẫn đang tiếp tục định hình hiện tại và mở ra hy vọng cho tương lai.