Xây dựng trí tuệ nhân tạo và đưa con người trở lại với thực tại?
Năm thứ hai liên tiếp, Diễn đàn Trí tuệ Nhân tạo của những Nhà Kiến tạo (Builder’s Artificial Intelligence Forum – BAIF) được tổ chức tại Đại học Giáo hoàng Gregorian, Vatican. Diễn đàn quy tụ các nhà tiên phong trong lĩnh vực công nghệ, nhằm giải quyết những vấn đề cấp bách nhất về luân lý, thực tiễn và toàn cầu trong việc phát triển trí tuệ nhân tạo theo tinh thần Công giáo.
Matthew Harvey Sanders, một trong những nhà tổ chức chính của diễn đàn, chia sẻ: “BAIF là sự nhìn nhận rằng những thách đố và cơ hội của trí tuệ nhân tạo quá rộng lớn để chỉ một người hay một tổ chức có thể đảm đương. Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi không phải là xây dựng một thứ duy nhất, mà là khởi đầu cho hàng ngàn hành trình mới”.
Trong khi nhiều người tham dự ghi nhận những điều tốt đẹp to lớn mà công cuộc truyền thông kỹ thuật số Công giáo mang lại, họ cũng nhận thấy một nhu cầu ngày càng tăng về trải nghiệm trực tiếp, gặp gỡ thực sự giữa con người với con người.
John Cannon, đến từ Washington D.C., kể lại một lời dạy của vị linh hướng đan tu của mình: “Một trong các vị thầy dòng của tôi từng nói: ‘Thiên Chúa yêu thương chúng ta ngay nơi chúng ta đang ở, nhưng Ngài cũng yêu chúng ta quá nhiều để chúng ta mãi ở đó’. Ngài luôn mời gọi chúng ta bước sâu hơn, tiến xa hơn. Tôi nghĩ thế giới kỹ thuật số cũng giống như vậy. Ở đó có nhiều điều tốt lành. Tôi biết rất nhiều người đã hoán cải, hoặc trưởng thành trong đức tin nhờ học hỏi trực tuyến. Nhưng đồng thời, chúng ta cũng được mời gọi hiện diện một cách cụ thể, nhập thể, cùng nhau trong cộng đoàn”.
Chính từ thao thức này, John Cannon đã sáng lập ứng dụng và trang web “Monk Mindset”, kết hợp nguồn cảm hứng đan tu trên môi trường trực tuyến với sự hỗ trợ thiết thực trong đời sống thực, và hướng người dùng kết nối với các cộng đoàn tu trì ở địa phương.
Trong suốt hội nghị, nhiều diễn giả nhấn mạnh rằng điều quan trọng không phải là tập trung quá mức vào A.I., mà là tìm cách sử dụng nó một cách đúng đắn và nhân bản.
Cha John Darazio nhận định rằng: “Trí tuệ nhân tạo là một bước đột phá lớn, là một công nghệ tuyệt vời có thể phục vụ nhân loại. Nhưng đồng thời, khi có quá nhiều hứng khởi quanh một công nghệ mới, chúng ta dễ bị cuốn vào nó mà quên rằng nó chỉ là công cụ để cho chúng ta sử dụng. Và đôi khi, có người còn trở nên phụ thuộc vào chính những công cụ đó”.
Ngay cả Đức Giáo hoàng Leo XIV, trong sứ điệp gửi đến hội nghị BAIF, cũng kêu gọi các nhà phát triển hãy chuyển hướng từ sự say mê tương lai đến những giá trị chân thực và mang tính Giáo hội:
“Giáo Hội mời gọi tất cả những người kiến tạo trí tuệ nhân tạo hãy nuôi dưỡng khả năng phân định luân lý như một phần thiết yếu trong công việc của họ, để phát triển những hệ thống phản ánh công lý, tinh thần hiệp thông, và lòng tôn trọng chân thật đối với sự sống”.
Thật nghịch lý, nhưng cũng thật ý nghĩa, là trở về với nhân tính, với sự hiện diện thực chính là chủ đề trung tâm của Diễn đàn AI của những Nhà Kiến tạo năm nay.
Giữa một thế giới đang chạy theo tốc độ của máy móc, Giáo Hội vẫn mời gọi nhân loại dừng lại để lắng nghe, phân định, và xây dựng một tương lai công nghệ mang khuôn mặt con người.