Thiên Chúa thực hiện những điều vượt quá mọi hiểu biết
xin Người thực hiện cho tôi như lời sứ thần nói”
(Lc 1,38).
Có những khoảnh khắc trong đời sống khi con người đứng trước một lời mời gọi không thể giải thích trọn vẹn. Không có bản đồ rõ ràng, không có bảo đảm an toàn, và cũng không có câu trả lời đầy đủ cho mọi thắc mắc. Chính trong những khoảnh khắc ấy, đức tin không còn là một ý niệm, nhưng trở thành một chọn lựa. Trang Tin Mừng hôm nay thuật lại biến cố Truyền Tin (x. Lc 1,26–38) như một điểm khởi đầu như thế: một cuộc gặp gỡ âm thầm, nhưng làm thay đổi toàn bộ lịch sử nhân loại.
Khi sứ thần cất lời chào, Đức Maria “rất bối rối” (x. Lc 1,29) . Sự bối rối ấy không phải là dấu hiệu của sự thiếu đức tin, nhưng là dấu chỉ của một tâm hồn nhạy bén trước mầu nhiệm. Con người khi đối diện với Thiên Chúa không thể không bối rối, bởi vì Thiên Chúa luôn vượt quá những gì chúng ta có thể hiểu. Và chính từ sự bối rối ấy, một hành trình bắt đầu, đó chính là hành trình của đức tin.
Điều đáng chú ý là Đức Maria không im lặng thụ động. Mẹ đặt câu hỏi: “Việc ấy sẽ xảy ra thế nào?” (Lc 1,34) . Đó không phải là sự nghi ngờ, nhưng là một sự khát khao hiểu để có thể cộng tác. Đức tin Kitô giáo không loại trừ lý trí; trái lại, nó thanh luyện và mở rộng lý trí. Vì rằng, đức tin là một hành trình, trong đó, con người được dẫn đi từng bước, không phải bằng việc thấy rõ mọi sự, nhưng bằng việc tin vào Đấng trung tín. Con người không cần hiểu hết để tin, nhưng trong khi tin, họ dần dần được dẫn vào sự hiểu biết sâu xa hơn.
Tuy nhiên, cao điểm của biến cố không nằm ở câu hỏi, nhưng ở lời đáp. Sau tất cả những gì đã nghe, Đức Maria thưa: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Người thực hiện cho tôi như lời sứ thần nói” (Lc 1,38). Một lời “xin vâng” đơn sơ, nhưng mở ra một chân trời vô hạn. Ở đây, đức tin đạt đến chiều sâu trọn vẹn: không còn là tìm hiểu, nhưng là trao phó; không còn là giữ lại, nhưng là hiến dâng. Như Công Đồng Vaticanô II khẳng định, mầu nhiệm con người chỉ thực sự được sáng tỏ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể (x. Gaudium, et Spes, 22) . Khi con người mở lòng cho Thiên Chúa, chính cuộc đời của họ trở thành nơi Thiên Chúa tỏ mình.
Lời “xin vâng” ấy không dựa trên sự chắc chắn, nhưng trên lòng tín thác. Đức Maria không biết con đường phía trước sẽ dẫn đến đâu: Bêlem, Ai Cập, Nazarét, và cuối cùng là thập giá. Nhưng Mẹ tin vào Đấng đã gọi mình. Ở đây, đức tin không phải là nắm giữ một điều gì, nhưng là được nắm giữ. Vì rằng, con người được cứu độ nhờ một niềm hy vọng đáng tin cậy, một niềm hy vọng đặt nền trên chính Thiên Chúa, Đấng không bao giờ thất tín. Chính trong ánh sáng ấy, lời của sứ thần trở thành chìa khóa: “Vì đối với Thiên Chúa, không có gì là không thể làm được” (Lc 1,37) . Đức tin không làm cho mọi sự trở nên dễ dàng, nhưng mở ra một chiều kích mới, đó chính là chiều kích của Thiên Chúa. Và chiều kích ấy không phải là một ý niệm trừu tượng, nhưng là một cuộc gặp gỡ sống động.
Đời sống Kitô hữu không khởi đi từ một ý tưởng, nhưng từ một cuộc gặp gỡ. Chính trong cuộc gặp gỡ ấy, con người khám phá ra rằng Thiên Chúa có thể làm những điều vượt xa mọi dự tính của mình. Điều này không chỉ thuộc về biến cố Truyền Tin, nhưng chạm đến chính đời sống của mỗi người chúng ta. Mỗi ngày, con người cũng đứng trước những lời mời gọi âm thầm: một bổn phận phải trung thành, một mối tương quan cần được chữa lành, hay một sự chọn lựa đòi hỏi phải hy sinh. Nhiều khi chúng ta chần chừ, không phải vì không yêu mến, nhưng vì sợ mất kiểm soát. Nhưng “xin vâng” chính là trao lại quyền kiểm soát ấy cho Thiên Chúa, tin rằng Ngài biết rõ con đường hơn chính chúng ta. Và cũng như trong Tin Mừng, sau lời “xin vâng”, không có gì ồn ào xảy ra: “Rồi sứ thần từ biệt ra đi” (Lc 1,38). Bên ngoài, mọi sự vẫn như cũ. Nhưng trong thinh lặng ấy, mầu nhiệm lớn nhất đã bắt đầu: Ngôi Lời đã nhập thể. Điều đó cho thấy một chân lý rất sâu xa rằng Thiên Chúa thường hành động trong thinh lặng. Những biến đổi lớn nhất không luôn xảy ra trong những khoảnh khắc rực rỡ, nhưng trong những quyết định âm thầm của trái tim.
Vì thế, “xin vâng” không chỉ là một biến cố của quá khứ, nhưng là một con đường của hiện tại. Nó không chỉ được nói một lần, nhưng được lặp lại mỗi ngày, trong những điều rất nhỏ bé: trung thành khi không ai thấy, kiên nhẫn khi bị thử thách, tha thứ khi còn đau, và tiếp tục bước đi khi chưa hiểu hết.
Cuối cùng, vẻ đẹp của một đời sống đức tin không nằm ở việc hiểu được bao nhiêu, nhưng ở việc đã tín thác đến mức nào. Và có lẽ, vào cuối hành trình, điều còn lại không phải là những thành tựu lớn lao, nhưng là những lần âm thầm thưa “xin vâng” khi không chắc chắn, khi không rõ ràng, nhưng vẫn tin rằng Thiên Chúa đang thực hiện một điều lớn lao hơn tất cả những gì chúng ta có thể thấy và hiểu.