Lời mời gọi bước vào tình yêu vô điều kiện của Thiên Chúa
như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện”
(Mt 5,48)
Có lẽ không có lời nào của Đức Giêsu vừa đẹp đẽ vừa khó thực hiện như lời mời gọi này: “Còn Thầy, Thầy bảo anh em: hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em” (Mt 5,44). Yêu người yêu mình đã là điều không dễ. Yêu người làm tổn thương mình, phản bội mình hay đối xử bất công với mình dường như vượt quá khả năng của con người.
Theo lẽ thường, chúng ta yêu những người yêu thương mình. Chúng ta dễ cảm tình với những người đối xử tốt với mình. Chúng ta mở lòng với những ai mang lại niềm vui cho mình. Đó là thứ tình yêu tự nhiên, một tình yêu có qua có lại. Nhưng Đức Giêsu không dừng lại ở đó. Ngài nói: “Nếu anh em yêu thương kẻ yêu thương mình, thì anh em nào có công chi?” (Mt 5,46).
Tin Mừng không mời gọi chúng ta sống một tình yêu theo bản năng, nhưng một tình yêu mang dấu ấn của Thiên Chúa. Đó là tình yêu không bị giới hạn bởi sự đáp trả. Đó là tình yêu không bị điều khiển bởi cảm xúc. Đó cũng là tình yêu biết vượt qua công trạng và lỗi lầm của người khác. Nói cách khác, đó là tình yêu của Thiên Chúa.
Ngay từ những trang đầu tiên của Kinh Thánh, chúng ta đã thấy một Thiên Chúa luôn yêu thương trước. Khi con người phạm tội trong vườn địa đàng, Thiên Chúa không hủy diệt họ nhưng đi tìm họ (x. St 3,9) . Khi dân Israel nhiều lần phản bội giao ước, Thiên Chúa vẫn không ngừng sai các ngôn sứ đến kêu gọi họ trở về. Đỉnh cao của tình yêu ấy được thể hiện nơi Đức Giêsu Kitô.
Thánh Phaolô đã nhấn mạnh điều đó: “Đức Kitô đã chết vì chúng ta ngay khi chúng ta còn là những người tội lỗi” (Rm 5,8). Ngài không chờ con người trở nên tốt lành rồi mới yêu thương. Ngài yêu trước. Ngài tha thứ trước. Ngài cứu độ trước. Đó chính là điều làm nên sự khác biệt giữa tình yêu của Thiên Chúa và tình yêu của con người.
Con người thường yêu những người xứng đáng được yêu, nhưng Thiên Chúa yêu cả những người chưa xứng đáng. Con người thường yêu vì thấy điều gì đó tốt đẹp nơi người khác, nhưng Thiên Chúa yêu để làm cho người khác trở nên tốt đẹp. Đó là lý do Đức Giêsu nói: “Người cho mặt trời của Người mọc lên soi sáng kẻ xấu cũng như người tốt, và cho mưa xuống trên người công chính cũng như kẻ bất chính” (Mt 5,45). Mặt trời không chọn nơi để chiếu sáng. Mưa không chọn người để tưới gội. Tình yêu của Thiên Chúa cũng vậy. Ngài không yêu thương theo tiêu chuẩn của thế gian. Ngài yêu vì Ngài là Tình Yêu.
Thánh Gioan đã khẳng định: “Thiên Chúa là Tình Yêu” (1Ga 4,8). Ngài không chỉ có tình yêu. Ngài không chỉ làm những việc yêu thương. Bản chất của Ngài chính là Tình Yêu. Và vì được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa, con người chỉ đạt tới sự viên mãn khi biết yêu như Ngài yêu. Tuy nhiên, yêu như Chúa yêu không phải là điều dễ dàng.
Thực tế cho thấy những vết thương sâu nhất thường đến từ những người thân cận nhất. Một lời nói vô tình, một sự phản bội, một bất công kéo dài có thể để lại những tổn thương rất khó chữa lành. Trong những hoàn cảnh ấy, tha thứ dường như là điều bất khả. Nhưng chính lúc đó, Tin Mừng bắt đầu tỏa sáng. Bởi vì yêu kẻ thù không có nghĩa là cảm thấy dễ chịu với họ. Yêu kẻ thù cũng không có nghĩa là phủ nhận sự dữ hay chấp nhận bất công. Yêu kẻ thù là quyết định không để hận thù làm chủ trái tim mình. Là từ chối trả đũa. Là cầu nguyện cho người đã làm mình đau khổ. Là để lòng thương xót mạnh hơn oán hờn. Đó là điều Đức Giêsu đã sống trên thập giá.
Giữa những lời nhạo cười, những chiếc đinh và những vết thương, Ngài vẫn cầu nguyện: “Lạy Cha, xin tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34). Đây không chỉ là lời tha thứ dành cho những người đóng đinh Ngài. Đó còn là khuôn mẫu cho mọi Kitô hữu.
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã sống điều ấy một cách phi thường. Sau vụ ám sát năm 1981, ngài đã đến gặp người đã nổ súng bắn mình và công khai tha thứ cho anh ta. Hành động ấy khiến cả thế giới ngạc nhiên. Nhưng đó chính là Tin Mừng được sống. Đó là sức mạnh của một trái tim yêu như Chúa yêu.
Đức Giáo Hoàng Phanxicô từng nói: “Không có giới hạn nào cho lòng thương xót của Thiên Chúa đối với những ai trở về với Ngài” (Misericordiae Vultus, 3). Nếu Thiên Chúa không ngừng tha thứ cho chúng ta, thì người Kitô hữu cũng được mời gọi trở thành khí cụ của lòng thương xót ấy.
Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu đã khám phá ra rằng yêu thương không phải là làm những việc lớn lao, nhưng là yêu trong những hoàn cảnh bình thường nhất: một nụ cười dành cho người khó tính, một lời dịu dàng dành cho người làm mình khó chịu, một cử chỉ kiên nhẫn dành cho người khiến mình mệt mỏi. Chính những điều nhỏ bé ấy làm cho tình yêu của Thiên Chúa trở nên hữu hình giữa thế giới.
Có lẽ điều khó nhất trong đời sống Kitô hữu không phải là đi lễ, đọc kinh hay giữ chay, nhưng là yêu thương. Yêu khi bị hiểu lầm. Yêu khi không được đáp lại. Yêu khi bị tổn thương. Yêu khi phải tha thứ nhiều lần. Nhưng cũng chính nơi đó, chúng ta trở nên giống Thiên Chúa nhất.
Đức Giêsu kết thúc bài Tin Mừng bằng một lời mời gọi rất cao cả: “Anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48). Sự hoàn thiện mà Đức Giêsu nói tới không phải là không bao giờ mắc lỗi. Đó là sự hoàn thiện của tình yêu. Một tình yêu biết mở rộng vòng tay. Một tình yêu không loại trừ. Một tình yêu biết tha thứ. Một tình yêu phản chiếu trái tim của Thiên Chúa.
Ước gì khi chiêm ngắm Đức Kitô trên thập giá, chúng ta nhận ra rằng yêu như Chúa yêu không phải là một lý tưởng xa vời nhưng là con đường của người môn đệ. Ước gì mỗi ngày chúng ta biết yêu thêm một chút, tha thứ thêm một chút và quảng đại thêm một chút. Bởi vì chỉ khi yêu như Chúa yêu, chúng ta mới thực sự trở thành con cái của Cha trên trời. Và chỉ khi bước vào tình yêu vô điều kiện ấy, chúng ta mới khám phá được bí mật sâu xa nhất của đời sống Kitô hữu: đó là con người trở nên giống Thiên Chúa nhất không phải khi họ mạnh mẽ, thành công hay được ngưỡng mộ, nhưng khi họ biết yêu thương như chính Thiên Chúa đã yêu thương họ.
Giọng đọc: Phan Anh